ΑΙΘΑΛΟΜΙΧΛΗ: Η νέα απειλή της πόλης

 

Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αύξηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στην Ελλάδα, λόγω κυρίως της βιομηχανοποίησης ημιαστικών περιοχών, του αυξημένου αριθμού αυτοκινήτων παλαιάς τεχνολογίας, αλλά και μηχανών ντίζελ, καθώς επίσης και της χρήσης στερεών βιοκαύσιμων υλών. Έτσι τις τελευταίες 3 δεκαετίες έχει επιβαρυνθεί σημαντικά η ατμόσφαιρα όχι μόνο στα μεγάλα αστικά κέντρα (Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Καβάλα, Λάρισα), αλλά και σε μικρότερες επαρχιακές πόλεις (Πτολεμαΐδα, Μεγαλόπολη).

 

images4L5LATGIimages

ΑΘΗΝΑ                                                                ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

imagesSPQV2CN7                                                                                                                                                                                                               ΓΡΕΒΕΝΑ

 

Η αιθαλομίχλη λοιπόν, η νέα αυτή απειλή της πόλης, αποτελείται από ένα δηλητηριώδες μείγμα αιωρούμενων σωματιδίων, ενώσεων του άνθρακα, του θείου και του αζώτου, αερίων αρωματικών ενώσεων (όπως τολουόλιο, ξυλόλια). Προέρχεται από την καύση μεγάλων ποσοτήτων άνθρακα σε μηχανές εσωτερικής καύσης, πετρελαίου και υποπροϊόντων του και στερεούς κυρίως βιομάζας (ξύλο όλων των ειδών, χαρτί, ύφασμα) για οικιακή χρήση κυρίως για θέρμανση, αλλά και για μαγείρεμα, σε συνδυασμό με σχετικά χαμηλή θερμοκρασία και μεγάλη σχετική υγρασία. Η δημιουργούμενη αυτή καπνιά εγκλωβίζεται σε πολύ χαμηλά στρώματα της ατμόσφαιρας (σε υψόμετρο 500- 1000 μέτρων) εξαιτίας του φαινομένου της θερμοκρασιακής αναστροφής στην ατμόσφαιρα (δηλαδή στρώματα αέρα με διαφορετική θερμοκρασία δημιουργούν ένα «ταβάνι», που εμποδίζει τη διαφυγή των ρύπων), οπότε ανάλογα με τις κλιματολογικές συνθήκες, μπορεί να παραμείνει για αρκετό χρονικό διάστημα στην ίδια περιοχή ή να μεταφερθεί αλλού. Ο άνθρωπος λόγω της αιθαλομίχλης  αισθάνεται έντονη μυρωδιά καμένου ξύλου και μπορεί να έχει και περιορισμένη ορατότητα.

imagesXFSIVD24

Η εκτίμηση είναι ότι ένα παραδοσιακό τζάκι εκλύει στην ατμόσφαιρα 30 φορές περισσότερα αιωρούμενα σωματίδια απ’ ό,τι ένας καλά συντηρημένος καυστήρας πολυκατοικίας με 25 διαμερίσματα. Αποτέλεσμα της αποπνικτικής κατάστασης που έχει διαμορφωθεί είναι τα μικροσωματίδια να κάνουν… πάρτι, αφού σε ορισμένες περιοχές της Αττικής εμφανίζονται σε υπερδιπλάσιες τιμές. Ενδεικτική είναι η περίπτωση σε Μαρούσι και Κορωπί, όπου τους δυο τελευταίους μήνες, διαπιστώθηκε 18 φορές αύξηση των αιωρούμενων μικροσωματιδίων πάνω από τα ανώτατο επιτρεπτό όριο (που είναι τα 50 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα). Ενδεικτικά λοιπόν η εκπομπή καυσαερίων από ένα τζάκι με κούτσουρα ανέρχεται στο 47 γραμμάρια ανά ώρα, από μια παραδοσιακή ξυλόσομπα σε42, ενώ από το τζάκι με επεξεργασμένο ξύλο και από μία μοντέρνα ξυλόσομπα  σε 9,6 και 6 αντίστοιχα. Έτσι, ένα τζάκι εκπέμπει σχεδόν όσο 1.000 νέα αυτοκίνητα την ημέρα!!!

Οι ρύποι αυτοί της ατμόσφαιρας μεταφέρονται με τον αέρα, εισπνέονται από τον άνθρωπο και καταλήγουν στο ανώτερο και κατώτερο αναπνευστικό σύστημα, ανάλογα με το μέγεθος και τη σύστασή τους. Στη συνέχεια άλλοι παγιδεύονται τοπικά και προκαλούν εντοπισμένη νόσο, άλλοι μεταφέρονται στην κυκλοφορία του αίματος με αποτέλεσμα συστηματικές βλαβερές επιδράσεις  (όπως στο καρδιαγγειακό και στο ανοσοποιητικό σύστημα).

Πιο επιρρεπείς στις αρνητικές συνέπειες της αιθαλομίχλης (τα άτομα δηλαδή υψηλού κινδύνου) είναι οι άνθρωποι που έχουν χρόνια αναπνευστικά προβλήματα, καρδιακή νόσο, αλλεργίες, οι χρόνιοι καπνιστές, τα παιδιά και οι ηλικιωμένοι, καθώς επίσης και οι εγκυμονούσες γυναίκες.

Πιο συγκεκριμένα η αιθαλομίχλη αυξάνει τη νοσηρότητα σε ασθενείς με:

  • Βρογχικό άσθμα (αλλεργικό ή μη)
  • Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθειαimages6IPCGMSV
  • Ρινίτιδα, ιγμορίτιδα, φαρυγγίτιδα, λαρυγγίτιδα, τραχειίτιδα, τραχειοβρογχίτιδα, οξεία βρογχίτιδα
  • Βρογχιολίτιδα
  • Πνευμονία, πνευμονίτιδες
  • Πνευμονική Ίνωση
  • Καρκίνο του πνεύμονα
  • Χρόνια Αναπνευστική Ανεπάρκεια
  • Καρδιακές Αρρυθμίες
  • Οξέα στεφανιαία σύνδρομα
  • Κεφαλαλγίες, διαταραχές όρασης

Κατά τις περιόδους αιθαλομίχλης παρατηρείται αύξηση της νοσηρότητας και κατά συνέπεια των εισαγωγών κυρίως στις πνευμονολογικές κλινικές, με αποτέλεσμα να επιβαρύνεται η δημόσια υγεία και να αυξάνεται το κόστος της. Πιο συγκεκριμένα στην Ελλάδα τα αιωρούμενα ατμοσφαιρικά σωματίδια ευθύνονται για περίπου  3.000 θανάτους ετησίως και για περίπου 20.000 εισαγωγές στα νοσοκομεία, λόγω αναπνευστικών προβλημάτων κάθε χρόνο.

Η οικονομική λοιπόν κρίση έχει οδηγήσει πολύ κόσμο στη χρήση παλαιότερων και φθηνότερων τρόπων θέρμανσης και μαγειρέματος (όπως κάψιμο στο τζάκι και στην ξυλόσομπα κάθε είδους υλικού), έναντι των νεότερων και ακριβότερων(όπως πετρέλαιο και φυσικό αέριο). Αυτό όμως έχει οδηγήσει σε επιδείνωση της ήδη υπάρχουσας ατμοσφαιρικής ρύπανσης, ενώ έχει επιβαρύνει σημαντικά τη δημόσια υγεία, ιδιαίτερα των ευπαθών ομάδων του πληθυσμού. Το οργανωμένο κράτος οφείλει όχι μόνο να ενημερώνει, αλλά και  να προστατέψει την υγεία των πολιτών του και ειδικά των ατόμων υψηλού κινδύνου, αλλά και να εξασφαλίσει πρόσβαση σε όλους τους πολίτες του στα πιο οικολογικά και λιγότερο ανθυγιεινά μέσα θέρμανσης και μαγειρέματος.