Κάπνισμα και Πνεύμονες

Το κάπνισμα είναι μακράν ο πιο απλός και ταυτόχρονα πιο σημαντικός αποφευκτός παράγοντας χρόνιας ασθένειας και πρόωρου θανάτου παγκοσμίως. Οι καπνιστές πεθαίνουν από καρκίνο κυρίως του πνεύμονα, αλλά και άλλων οργάνων, καθώς επίσης και από άλλες ασθένειες του αναπνευστικού, αλλά και από καρδιαγγειακές παθήσεις. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση το κάπνισμα σκοτώνει τουλάχιστον 650.000 ανθρώπους (πάνω από το 1/7 όλων των θανάτων) κάθε χρόνο. Σχεδόν το 50% αυτών των θανάτων οφείλεται σε ασθένειες του αναπνευστικού συστήματος, κυρίως στον καρκίνο του πνεύμονα και στη Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια. Λόγω της σχετικά μεγάλης χρονικής περιόδου που μεσολαβεί από την έναρξη του καπνίσματος μέχρι την εμφάνιση των αναπνευστικών νόσων που σχετίζονται με αυτό (≥ 10 έτη), οι νέοι άνθρωποι που ξεκινούν το κάπνισμα συνήθως περιφρονούν του μελλοντικούς κινδύνους για την υγεία τους που εγκυμονεί η κατανάλωση καπνού.

Ο καπνός του τσιγάρου

Ο καπνός του τσιγάρου αποτελείται από πάνω από 4.000 ουσίες, συμπεριλαμβανομένου της νικοτίνης, χημικών δηλητηρίων, τοξικών αερίων, μικρών σωματιδίων και διάφορων καρκινογόνων. Η νικοτίνη είναι ισχυρά εθιστική, αλλά έχει μικρή τοξικότητα στο αναπνευστικό σύστημα. Ο κόσμος λοιπόν καπνίζει για τα ψυχοενεργητικά αποτελέσματα της νικοτίνης, αλλά πεθαίνει από την τοξικότητα των άλλων συστατικών του καπνού.

Στο σημείο αυτό πρέπει να τονιστεί ότι η χρήση των στριφτών τσιγάρων και του ναργιλέ εγκυμονεί τουλάχιστον τους ίδιους κινδύνους με το κάπνισμα του τσιγάρου.                   imagesCAVMU10H

Επίσης, έχει βρεθεί ότι ο καπνός της πίπας και των πούρων  είναι πιο τοξικός από τον καπνό του τσιγάρου. Από την άλλη όμως, οι ασθένειες του αναπνευστικού συστήματος παρουσιάζουν μικρότερη επίπτωση στους καπνιστές πίπας και πούρων. Αυτό οφείλεται μάλλον στο γεγονός ότι συνήθως αυτοί δεν εισπνέουν βαθιά τον καπνό. Τέλος, όσον αφορά τις επιπτώσεις στο αναπνευστικό σύστημα, το κάπνισμα της κάνναβης είναι τουλάχιστον το ίδιο επικίνδυνο με το κάπνισμα του τσιγάρου.

  • ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΚΑΙ ΚΑΠΝΙΣΜΑ

Ο καρκίνος του πνεύμονα είναι η πιο συχνή αίτια θανάτου, λόγω χρήσης καπνού: 85-90% των 225.000 θανάτων από καρκίνο πνεύμονα ετησίως στην Ευρωπαϊκή Ένωση, είναι αποτέλεσμα του καπνίσματος τσιγάρου. Ο καρκίνος του πνεύμονα είναι ο πιο θανατηφόρος καρκίνος με την 5ετή επιβίωση να κυμαίνεται στο 10-15%. Για το λόγο αυτό το πιο σημαντικό όπλο κατά του καρκίνου του πνεύμονα είναι η πρόληψη και η διακοπή του καπνίσματος.

  • ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΚΑΠΝΙΣΜΑ

Το 2000, περίπου το 30% των 371.000 θανάτων από μη κακοήθη αναπνευστική νόσο στην Ευρωπαϊκή Ένωση οφειλόταν στο κάπνισμα. Ανάμεσά τους η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια ήταν το πιο συχνό αίτιο θανάτου. Η θνητότητα της Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας είναι περίπου 20 φόρες μεγαλύτερη στους βαρείς καπνιστές σε σχέση με τους μη καπνιστές. Από την άλλη, η διακοπή του καπνίσματος βελτιώνει την ποιότητα ζωής των ασθενών με Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια και είναι το μόνο μέσο που με σιγουριά αυξάνει την επιβίωση των ασθενών αυτών.

  •  ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΑΠΝΙΣΜΑ

Οι ασθματικοί ασθενείς που καπνίζουν έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο νοσηλείας, λόγω της νόσου τους και παρουσιάζουν σοβαρότερα συμπτώματα με φτωχότερο έλεγχό τους και ποιότητα ζωής.

  • ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΚΑΠΝΙΣΜΑ

Οι λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος, όπως η φυματίωση, η οξεία βρογχιολίτιδα, η πνευμονία, το “κοινό κρυολόγημα” και η γρίπη εμφανίζονται πιο συχνά στους καπνιστές σε σχέση με τους μη-καπνιστές.

  • ΔΙΑΜΕΣΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΚΑΠΝΙΣΜΑ

Μια πληθώρα διάμεσων πνευμονοπαθειών, κυρίως η αναπνευστική βρογχιολίτιδα-διάμεση πνευμονίτιδα, η αποφολιδωτική διάμεση πνευμονία και η ιστιοκυττάρωση του Langerhans  παρουσιάζουν ισχυρότατη συσχέτιση με το κάπνισμα.

Παθητικό Κάπνισμα

Το παθητικό κάπνισμα (η έκθεση στα προϊόντα καύσης του καπνού από το κάπνισμα τσιγάρων) εγκυμονεί και αυτό κινδύνους για την υγεία των μη καπνιστών. Θάνατοι από καρκίνο του πνεύμονα, από χρόνιες μη κακοήθεις αναπνευστικές νόσους, από ισχαιμική καρδιοπάθεια και από αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια έχουν περιγραφεί σε χιλιάδες παθητικούς καπνιστές.

Θεραπεία

Σύμφωνα με τα παραπάνω είναι εμφανές ότι η μόνη αποτελεσματική θεραπεία των ασθενειών του αναπνευστικού συστήματος που σχετίζονται με το κάπνισμα είναι η πρόληψη της χρήσης του καπνού και η διακοπή του καπνίσματος, μιας και η επίπτωση της διακοπής του  καπνίσματος στη βελτίωση της επιβίωσης όλων των καπνιστών κάθε ηλικίας είναι σημαντική.

imagesCACU3604         cropped-Stop-Smoking.jpg              imagesCA6C6530